QUY ĐỊNH VỀ DI SẢN THỪA KẾ

Theo Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015, di sản thừa kế bao gồm tài sản riêng của người chết và phần tài sản của người chết trong khối tài sản chung với người khác.

Như vậy thửa đất 80m2 là di sản thừa kế chung của Ông Bà A, do cả hai đều đã mất và có di chúc chung của Ông Bà nên các con sẽ khai nhận di sản thừa kế theo di chúc của ông bà tại UBND xã hoặc Văn phòng công chứng tại tỉnh nơi có đất.

Điểm cần lưu ý: Trước khi làm thủ tục khai nhận hoặc phân chia di sản, cần xác định đồng thời người để lại di sản, khối di sản, người thừa kế và tình trạng pháp lý của tài sản.

Ví dụ:

Thửa đất 80m2 tại thời điểm khai nhận di sản thừa kế đã bị thu hồi một phần để làm đường

Nên không thể khai nhận quyền sử dụng đất với toàn bộ diện tích.

HỒ SƠ KHAI NHẬN DI SẢN THỪA KẾ BAO GỒM:

  • Giấy tờ nhân thân: Căn cước công dân/ hộ chiếu còn hạn của các đồng thừa kế.
  • Giấy chứng tử: Giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử của người để lại di sản (và của người thừa kế đã mất nếu có).
  • Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân: Giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, hoặc giấy xác nhận tình trạng hôn nhân để xác định đúng hàng thừa kế.
  • Giấy tờ tài sản: Sổ đỏ hoặc Sổ hồng (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở) của người để lại di sản.
  • Di chúc: Bản di chúc hợp pháp.
  • Phiếu yêu cầu công chứng: Theo mẫu của tổ chức hành nghề công chứng.

Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu là một trong những yếu tố quyết định thời gian giải quyết thủ tục. Hồ sơ càng rõ ràng, việc xác định quan hệ thừa kế và nguồn gốc tài sản càng thuận lợi.

Trong trường hợp hồ sơ có người đại diện hoặc ủy quyền, cần chuẩn bị thêm giấy tờ chứng minh việc đại diện, ủy quyền theo quy định.

Theo Luật Công chứng 2024, công chứng là dịch vụ công do công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng thực hiện nhằm chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của giao dịch; văn bản công chứng có giá trị chứng cứ theo quy định pháp luật.

Lưu ý: Tùy từng hồ sơ cụ thể, công chứng viên có thể yêu cầu cung cấp thêm giấy tờ để làm rõ nguồn gốc tài sản, quan hệ thừa kế hoặc tình trạng pháp lý của di sản.

TRÌNH TỰ CÔNG CHỨNG VĂN BẢN KHAI NHẬN DI SẢN THỪA KẾ

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Người thừa kế chuẩn bị hồ sơ liên quan đến người để lại di sản, người thừa kế và tài sản để lại.

Nếu sử dụng bản sao giấy tờ thì cần chuẩn bị bản chính để đối chiếu theo yêu cầu của tổ chức hành nghề công chứng.

Một bộ hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế việc phải đi lại, bổ sung giấy tờ nhiều lần.

Bước 2: Nộp và kiểm tra hồ sơ

Người yêu cầu nộp hồ sơ tại tổ chức hành nghề công chứng.

Công chứng viên kiểm tra hồ sơ và có thể xử lý theo các trường hợp:

  • Hồ sơ đầy đủ, có cơ sở giải quyết: tiếp nhận và thụ lý.
  • Hồ sơ còn thiếu: hướng dẫn người yêu cầu bổ sung.
  • Hồ sơ có vấn đề hoặc chưa đủ căn cứ để giải quyết: yêu cầu làm rõ, bổ sung tài liệu hoặc từ chối công chứng nếu thuộc trường hợp pháp luật không cho phép.

Bước 3: Niêm yết việc thụ lý

Đây là bước đặc biệt quan trọng trong thủ tục công chứng liên quan đến di sản.

Việc niêm yết nhằm tạo điều kiện để những người có quyền, lợi ích liên quan biết về việc thụ lý hồ sơ và phản ánh nếu có vấn đề liên quan đến người thừa kế hoặc di sản.

Theo nội dung bài viết gốc, thời gian niêm yết là 15 ngày; đối với trường hợp di sản có bất động sản, việc niêm yết còn liên quan đến nơi có bất động sản.

Nội dung niêm yết thường liên quan đến:

  • Người để lại di sản;
  • Người yêu cầu công chứng và quan hệ với người để lại di sản;
  • Di sản được yêu cầu khai nhận hoặc phân chia;
  • Thông tin tiếp nhận phản ánh, khiếu nại, tố cáo nếu có căn cứ cho rằng hồ sơ bỏ sót người thừa kế hoặc di sản có vấn đề pháp lý.

Sau khi hết thời gian niêm yết mà không phát sinh vấn đề thuộc trường hợp phải xử lý, tổ chức hành nghề công chứng tiếp tục giải quyết hồ sơ theo quy định.

Bước 4: Soạn thảo và ký văn bản

Nếu người yêu cầu đã có dự thảo, công chứng viên kiểm tra nội dung và tính phù hợp pháp luật.

Nếu chưa có dự thảo, người yêu cầu có thể đề nghị công chứng viên soạn thảo theo quy định.

Người thừa kế kiểm tra kỹ toàn bộ nội dung, đặc biệt là:

  • Thông tin người để lại di sản;
  • Thông tin những người thừa kế;
  • Danh mục tài sản;
  • Phần quyền được hưởng;
  • Thỏa thuận phân chia di sản nếu có.

Sau khi xác nhận nội dung phù hợp, các bên ký vào văn bản.

Bước 5: Chứng nhận và trả kết quả

Trước khi thực hiện việc chứng nhận, công chứng viên kiểm tra, đối chiếu giấy tờ bản chính và các tài liệu liên quan.

Sau khi hoàn tất thủ tục công chứng, người yêu cầu nhận văn bản công chứng để tiếp tục thực hiện các thủ tục liên quan đến tài sản, trong đó có thủ tục đăng ký sang tên nhà đất nếu di sản là bất động sản.

Bước 6: Nộp phí, thù lao và chi phí liên quan

Phí công chứng văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản được xác định theo quy định pháp luật về phí công chứng và căn cứ vào giá trị di sản trong trường hợp pháp luật quy định tính theo giá trị.

Ngoài phí công chứng, người yêu cầu có thể phát sinh các khoản chi phí khác liên quan đến hồ sơ, chứng thực, đăng ký biến động, thuế, lệ phí trước bạ và các nghĩa vụ tài chính khác tùy từng trường hợp.

Các chi phí chính

  • Phí công chứng văn bản thừa kế (tính theo giá trị tài sản).
  • Lệ phí trước bạ khi sang tên (thường là 0.5% giá trị nhà đất, trừ trường hợp được miễn thuế giữa người thân trực hệ).
  • Phí thẩm định, cấp Sổ mới (nếu có theo quy định địa phương, thường dưới vài trăm nghìn đồng).

KHI NÀO ĐƯỢC KHAI NHẬN DI SẢN THỪA KẾ ĐẤT?

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015:

Thời điểm mở thừa kế: là thời điểm người có tài sản chết; trường hợp Tòa án tuyên bố một người đã chết thì xác định theo quyết định của Tòa án.

Địa điểm mở thừa kế: về nguyên tắc là nơi cư trú cuối cùng của người để lại di sản; nếu không xác định được thì xác định theo nơi có toàn bộ hoặc phần lớn di sản.

Nơi thực hiện thủ tục công chứng

Việc công chứng văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản được thực hiện tại UBND xã nơi có đất hoặc tổ chức hành nghề công chứng theo quy định về công chứng.

Người thừa kế cần đặc biệt lưu ý đối với di sản là nhà đất vì ngoài thủ tục công chứng còn có bước đăng ký biến động để ghi nhận quyền của người nhận thừa kế trên Giấy chứng nhận.

Theo Luật Đất đai, đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất là việc người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất kê khai quyền của mình với cơ quan có thẩm quyền để được ghi nhận theo quy định.

KINH NGHIỆM KIỂM TRA HỒ SƠ THỪA KẾ NHÀ ĐẤT

Một số vấn đề cần kiểm tra trước khi khai nhận di sản

1. Nhà đất có phải tài sản riêng của người chết hay tài sản chung?

Nếu là tài sản chung, cần xác định phần quyền thuộc về người chết trước khi xác định di sản.

2. Có còn người thừa kế nào khác hay không?

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng. Việc bỏ sót người thừa kế có thể dẫn đến tranh chấp hoặc ảnh hưởng đến giá trị pháp lý của hồ sơ.

3. Có di chúc hay không và di chúc có hợp pháp không?

Không nên mặc nhiên cho rằng có di chúc thì toàn bộ tài sản sẽ được chia đúng theo nội dung di chúc; cần kiểm tra điều kiện có hiệu lực và các quy định liên quan.

4. Nhà đất có đang tranh chấp, kê biên hoặc bị hạn chế quyền hay không?

Tình trạng pháp lý của bất động sản cần được kiểm tra trước khi thực hiện thủ tục.

5. Sau khi công chứng có phải sang tên không?

Đối với nhà đất, người nhận thừa kế cần tiếp tục thực hiện thủ tục đăng ký biến động theo quy định đất đai để quyền được ghi nhận trên Giấy chứng nhận.

TƯ VẤN KHAI NHẬN DI SẢN THỪA KẾ NHÀ ĐẤT

Công ty Luật Trí Nam cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ thực hiện thủ tục khai nhận, phân chia di sản thừa kế, với các công việc:

  • Tư vấn quy định về quyền và nghĩa vụ của người thừa kế, hàng thừa kế và thời hiệu thừa kế.
  • Rà soát hồ sơ, xác định giấy tờ còn thiếu và hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ.
  • Kiểm tra nguồn gốc, tình trạng pháp lý của nhà đất và tài sản để lại.
  • Xác định người thừa kế, quan hệ thừa kế và quyền của từng người trong khối di sản.
  • Tư vấn lựa chọn thủ tục khai nhận di sản hoặc thỏa thuận phân chia di sản phù hợp với từng trường hợp.
  • Soạn thảo văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản.
  • Hỗ trợ khách hàng làm việc với tổ chức hành nghề công chứng và các cơ quan, tổ chức có liên quan.
  • Tư vấn, hỗ trợ thủ tục đăng ký biến động, sang tên nhà đất sau khi hoàn tất thủ tục thừa kế.
  • Tư vấn hướng giải quyết khi phát sinh tranh chấp giữa những người thừa kế.

Đối với những hồ sơ có nhiều thế hệ, thiếu giấy tờ hộ tịch, nhà đất có nguồn gốc phức tạp hoặc có người thừa kế ở nước ngoài, việc rà soát hồ sơ ngay từ đầu càng cần được chú trọng.

Ngay hôm nay quý vị cần thực hiện thủ tục hãy liên hệ với chúng tôi

CÔNG TY LUẬT TRÍ NAM

ĐT/ZALO: 0934.345.745 - 0934.345.755